Beton: een kwalitatief materiaal voor een duurzame toekomst

Betonriolering zoals we die nu kennen bestaat sinds het einde van de negentiende eeuw. Meer dan 50.000 km betonleidingen werden in de grond geplaatst. “Geen enkel ander buismateriaal kan zijn efficiëntie en duurzaamheid over zo’n lange periode bewijzen en zal dit ongetwijfeld ook in de toekomst blijven doen”, aldus FEBELCEM, de Federatie van de Belgische Cementnijverheid. 

Inherente sterkte
De sterkte van een betonnen buis is een inherente sterkte en komt met andere woorden van de buis zelf. Het is dankzij deze sterkte dat betonbuizen een ideale oplossing bieden waar beperkte dekkingen en/of hoge verkeerslasten te verwachten zijn. Een vervorming van de betonbuis is niet aan de orde. De buis behoudt haar vorm en stabiliteit tijdens opslag, transport, plaatsing of onderhoud. In het geval van stijgend grondwater zal de betonbuis uitstekend weerstand bieden tegen opdrijving. Flexibele voegverbindingen nemen beperkte zettingen van de grond op.

Waterdichtheid
Rioleringen worden algemeen ontworpen voor een interne hydrostatische druk van 50 kPa. In vele gevallen voldoen betonbuizen aan een veel hogere inwendige druk, tot 100 kPa of meer. Daarnaast dragen ook de dichtingen bij tot een secure waterdichtheid. De ‘mof-spieverbinding’ die in de jaren 1960 voor het eerst werd gebruikt, is voortdurend in ontwikkeling, gebruik makend van nieuwe materialen. 

In de geest van doorgedreven industrialisatie gebeurt de montage en de kwaliteitscontrole van de afdichting meestal in de fabriek, conform de PTV 21-106. 

Levensduur
Hoewel sommige studies een zeer lange (400 tot 500 jaar) levensduur van betonbuizen voorspellen, leert de geschiedenis dat een minimum van honderd jaar redelijk is. De superieure prestaties van het beton mogen echter geen argument vormen om regelmatig onderhoud niet uit te voeren.

FEBELCEM
In de geest van doorgedreven industrialisatie gebeurt de montage en de kwaliteitscontrole van de afdichting meestal in de fabriek, conform de PTV 21-106. 

Kosteneffectief en duurzaam
Nog een voordeel om voor beton te kiezen volgens FEBELCEM: nagenoeg alle grondstoffen (cement, steenslag of grint, water en zand) zijn lokaal. Dat maakt een lang transport overbodig. Bovendien kan de uitval tot 80 % hergebruikt worden als betongranulaat in een volgend mengsel. Betonbuizen bieden mede hierdoor een zeer kosteneffectieve oplossing. De prijs van de buis is vrij stabiel omdat hij niet afhankelijk is van wisselende parameters zoals de olieprijs. Het merendeel van de producten is standaard en uit voorraad leverbaar.

“De productie van betonbuizen vergt minder energie dan de productie van andere buismaterialen en de geproduceerde hoeveelheid CO2 is aanzienlijk lager”, klinkt het bij FEBELCEM. “Bovendien zijn betonbuizen inert en zullen tijdens hun levensduur geen schadelijke chemische stoffen uitlogen in het milieu.”

Behoud van structurele integriteit
Betonbuizen zijn sterk en robuust. Hun hydraulisch rendement en structurele integriteit wijzigen niet. Door de homogene structuur, de hardheid en de dikte van de wand hebben betonnen leidingsystemen een goede slijtvastheid. Betonbuizen
weerstaan stroomsnelheden tot 10 m/s. Ze zijn, net zoals putten, bestand tegen aantasting door hogedrukwaterstralen, tot een maximale druk van 300 bar. Beton is ook zelf­herstellend: door de aanwezigheid van vrije kalk kunnen kleine scheurtjes opnieuw dichtgroeien. 

Bestand tegen sulfaat en chemische aantasting
Betonnen buissystemen zijn geschikt voor normaal huishoudelijk afvalwater met een pH > 4,5. Ze kunnen zelfs een pH van 3,5 aan. In het geval van transport van zeer agressief industrieel afvalwater kan een beschermende laag worden aangebracht, waardoor de beste eigenschappen van beide materialen, namelijk de stijve sterke buis en de duurzaamheid van de bestendige laag, worden gecombineerd. Door hun weerstand tegen dooizouten, oplos- en reinigings­middelen, minerale oliën,… zijn betonbuizen bijzonder geschikt voor industriële gebieden, tankstations, fabrieksterreinen, luchthavens,…

BZA (biogene zwavelzuuraantasting) is een speciale vorm van aantasting die door een goed ontwerp of door speciale maatregelen vermeden kan worden. 

FEBELCEM
Betonbuizen bestaan er in verschillende types (ongewapend, gewapend en staalvezelversterkt) en in diameters variërend van 300 tot 3.500 mm. Bij elk type buissysteem zijn de bijbehorende toegangs- en verbindingsputten beschikbaar.

Innovatieve industrie
Zelfverdichtend beton (ZVB) heeft zijn weg naar de industrietak van de riolering gevonden. Er bestaan putten, doorpersbuizen, goten,… Zelfverdichtend beton vergt, zoals de naam het aangeeft, geen verdichtingsenergie en laat toe de meest uiteenlopende vormen in beton te maken. Putten waarbij het vaak complexe stroomprofiel in één keer samen met de wand gestort wordt, zijn daar een voorbeeld van. Gerecycleerde granulaten kunnen worden toegepast, en weldra vinden ook nieuwe bindmiddelen en hulpstoffen hun weg naar de prefabbetonfabriek. 

Ook op productniveau vernieuwt de sector voortdurend. Nieuwe producten bieden oplossingen voor nieuwe uitdagingen. Poreuze buizen werden ontwikkeld als antwoord op de noodzaak tot infiltratie. 

“Doorpersbuizen weerstaan hogere krachten dan ooit tevoren. Vezels van diverse aard worden gebruikt om betoneigenschappen te verbeteren en als economisch alternatief voor de normale wapening, ook voor grotere diameters”, aldus FEBELCEM.

Tekst | Febelcem  Beeld | VOR Alkern