Operatie perforatie: onthard Vlaanderen!

Op het Congres Publieke Ruimte op 13 maart 2018 lanceerden Infopunt Publieke Ruimte en Aquafin de campagne ‘Operatie perforatie’. De bedoeling is om zoveel mogelijk openbare ruimte te ontharden zodat regenwater beter kan infiltreren in de bodem. ‘Think big, act small’ is de boodschap.

Natuurlijk blijft het belangrijk om in grote infrastructuurprojecten de opties voor infiltratie van regenwater maximaal te benutten. Maar om ons te wapenen tegen de klimaatverandering zullen we een versnelling hoger moeten schakelen. En dat kan ook met kleinschalige projecten binnen een wijk of straat. Door letterlijk de verharding te perforeren bijvoorbeeld. “We moeten regen veel meer als een geschenk uit de hemel zien en het ook zo koesteren,” volgens Danny Baeten, directeur Business Development en Innovatie bij Aquafin. “Verstandig omgaan met hemelwater houdt in dat je het zoveel mogelijk ter plaatse opvangt en buffert. Dat hoeft niet complex te zijn, iedereen kan dat op zijn eigen niveau: privé of op het openbare domein. De enige vereiste is dat je het regenwater voldoende ruimte biedt door de inrichting van de omgeving doordacht aan te pakken.”

Belang van water
Een kwaliteitsvolle inrichting van de openbare ruimte, daar streeft ook Infopunt Publieke Ruimte naar. De organisatie is één van de twee pijlers onder de koepel Voetgangersbeweging vzw (naast het Octopusplan dat zich richt op duurzame mobiliteit en verkeersveiligheid aan scholen). Gedelegeerd bestuurder Tom Dhollander: “We werken al lang niet meer alleen voor ‘de voetganger’. De instanties waarmee we samenwerken zijn actief op verschillende beleidsdomeinen. Wel hebben ze één gemene deler: de publieke ruimte. Een aspect dat daarbij vaak terugkomt, is het belang van water. Denk bijvoorbeeld aan het hitte-eilandeffect: de grote donkere oppervlakken in de stad absorberen het zonlicht en er is minder wind, waardoor het er gemiddeld warmer is dan in het omliggende landelijke gebied.  Met water kan je er dan voor zorgen dat er afkoeling is in de zomer, wat een effect heeft op de gezondheid van mensen, maar ook een meerwaarde betekent naar beleving, biodiversiteit en ga zo maar door.”

Het weghalen van overbodige verharding en de ruimte herinrichten met blauwe en groene elementen, speelt dan ook in op verschillende doelstellingen. In de eerste plaats is het een prima adaptatieregel in het kader van de klimaatverandering. “Verder biedt het nieuwe kansen op het vlak van natuurontwikkeling, gezondheid, jeugdbeleid, ..” weet Tom Dhollander. “Een groene leefomgeving geeft niet alleen letterlijk meer zuurstof maar zorgt ook voor mentale rust. En het belang van meer biodiversiteit voor het voortbestaan van onze planeet is ook niet te onderschatten.”

Ander denkpatroon
Met ‘Operatie perforatie’ richten Infopunt Publieke Ruimte en Aquafin zich tot openbare besturen en iedereen die mee een stempel kan drukken op de inrichting van openbare en semi-openbare ruimten. Tom Dhollander: “Gemeenten, bedrijven, ontwerpers en projectontwikkelaars moeten hun denkpatroon omgooien en er zich van bewust zijn dat verharding enkel nog te verantwoorden is op plaatsen waar het niet anders kan. Het gebeurt al wel, maar nog te weinig. Er zijn genoeg voorbeelden van recente heraanleg van straten waarin waterinfiltratie niet aan de orde is en elke restruimte is dichtgelegd. Wij willen nu ter inspiratie een referentielijst aanleggen met goede voorbeelden van hoe het anders kan. Er is genoeg potentieel. De Aquafin-prijs die we aan de campagne verbinden, is een extra stimulans (zie kader, nvdr). Waar we naartoe willen is dat een waterdoorlatende inrichting van de openbare ruimte een automatisme wordt. En later, als we de campagne verder uitrollen naar het grote publiek, hopen we die omslag ook bij particulieren te bereiken.”


Aquafin-prijs voor beste project(en)
Zowel in zijn eigen rioleringsprojecten als in de hemelwaterplannen die het voor gemeenten opmaakt, legt Aquafin de focus op infiltratie van regenwater. Met deze campagne wil Aquafin de lijn doortrekken en ook op kleinschaliger niveau aanmoedigen om te ontharden. En dat moet beloond worden. Lokale besturen, maar ook verenigingen, wijkcomités, jeugdbewegingen, scholen, … kunnen nog tot 15 oktober 2018 een projectvoorstel indienen waarbij ze een stuk openbaar of semi-openbaar domein ontharden en anders inrichten. Een jury zal de voorstellen beoordelen op onder meer hun uitvoerbaarheid, engagementen en resultaatsgebieden. Aquafin stelt een geldprijs van in totaal 100.000 euro ter beschikking, die zal toegekend worden voor de realisatie van één of meerdere projecten. Los daarvan zal ook het meest creatieve project beloond worden met een onderscheiding. De winnaars worden bekend gemaakt op het Congres Publieke Ruimte 2019.

Meer informatie: www.operatieperforatie.be