COPRO
03:27
24-09-2018

Wegmarkeringen en kwaliteit in België: benadering inzake performantie- en prestatie-eisen

Zonder dat we er noodzakelijkerwijze bewust van zijn, (bege)leiden wegmarkeringen ons gedurende de vele verplaatsingen op het wegennet. Ondanks de verregaande geboekte technologische vooruitgang inzake intelligente voertuigen (‘smart vehicles’), zijn wegmarkeringen momenteel nog steeds hét communicatiemiddel bij uitstek tussen de weg en diens gebruiker: wegmarkeringen helpen ons bij het waarnemen en het begrijpen van de weg, zoals bij de begrenzing van de rijstroken, het bepalen van voorrangsregels en inhaalmogelijkheden, het afbakenen van parkeermogelijkheden alsook het aangeven van oversteekplaatsen en rijrichtingen. 

De kwaliteit van de wegmarkering is cruciaal voor de verkeersveiligheid van het wegennet, dit zowel op vlak van het kwaliteitsniveau van de producten zelf alsook op vlak van het aanbrengen ervan op het wegdek. Door middel van de certificatie en inspectie van deze wegmarkeringsproducten, heeft COPRO (in samenwerking met SPW en AWV, de Waalse en Vlaamse overheden) een prominente rol in het bereiken en behouden van zeer kwaliteitsvolle wegmarkeringen.

Een wegmarkering bestaat meestal uit ‘basisproducten’ gecombineerd met zogenaamde ‘nastrooiproducten’. Dergelijke combinatie is een ‘wegmarkeringssysteem’. 

‘Basisproducten’ bestaan onder de volgende vormen:
• Verven: vloeibaar product dat vaste stoffen bevat in een solvent- of watergedragen oplosmiddel.
• Thermoplasten: producten zonder oplosmiddel die verwarmd worden en in gesmolten toestand worden aangebracht op het wegdek.
• Koudplasten: bestaande uit verschillende componenten die, eenmaal vermengd, een harde film vormen op het wegdek.
• Geprefabriceerde wegmarkeringen: geprefabriceerde thermoplastische vellen die op het wegdek gelegd, verwarmd en versmolten worden, waardoor deze zich aan het wegdek hechten.

De ‘nastrooiproducten’ die men met deze basisproducten combineert zijn ofwel glasparels, ofwel stroefmakende middelen. Glasparels kunnen in sommige gevallen ook reeds verwerkt worden in de basisproducten. Dergelijke toepassingen verzekeren een langdurige en duurzame retroreflectie, ook wanneer de eerste nastrooiproducten – vanwege slijtage aan het oppervlak van het wegmarkeringssysteem – reeds verdwenen zijn. Daarnaast dragen de hierin verwerkte glasparels ook bij tot de mechanische sterkte van het wegmarkeringssysteem.

De stroefmakende middelen daarnaast bestaan uit natuurlijke of kunstmatige harde korrels en worden vaak vermengd met glasparels. Deze stroefmakende middelen hebben als doel de stroefheid van wegmarkeringen te verhogen, wat onder andere voor motorrijders van fundamenteel belang is. Deze zijn dikwijls met glasparels vermengd.

COPRO
Thermoplasten zijn producten zonder oplosmiddel die verwarmd worden en in gesmolten toestand worden aangebracht op het wegdek.

Certificatie
De BENOR-certificatie van de wegmarkeringsproducten is gebaseerd enerzijds op de geharmoniseerde Europese norm EN 1423 voor de nastrooiproducten en anderzijds op een reeks proefnormen voor de basisproducten die o.a. een reeks typeproeven omvatten die in het laboratorium uitgevoerd dienen te worden op het basisproduct. Deze typeproeven worden op hun beurt aangevuld met identificatieproeven in een controlelaboratorium, dit met als doel om te onderzoeken of de bestanddelen van de basisproducten nog steeds vergelijkbaar zijn met de initieel beproefde producten. In het kader van deze certificatie wordt daarnaast de nauwkeurigheid- en correctheid van de zelfcontrole van de fabrikant op haar producten ook doorgelicht. Gedurende dergelijke inspecties worden daarnaast ook nog de productieregisters geverifieerd, vindt een monsterneming plaats en neemt de inspecteur deel aan de controleproeven. Een ander deel van deze monsters ondergaat identificatieproeven in het controlelaboratorium.     

COPRO

Duurzaamheidsproeven
Om kwaliteitsvolle wegmarkeringsproducten en -systemen te bekomen, wordt al snel duidelijk dat de certificatie uiterst nuttig is, maar slechts een deel van het proces omvat. Naast de producten zelf, hangen de efficiëntie en de duurzaamheid van deze wegmarkeringssystemen enorm af van de manier waarop deze aangebracht worden, alsook van de mogelijke combinaties van de verschillende bestanddelen (‘basisproduct en nastrooiproduct’). 

Dit heeft tot gevolg dat het ook noodzakelijk is om de duurzaamheid van de prestatie-eigenschappen van de wegmarkeringssystemen te beoordelen. De Europese normen voorzien hiervoor twee methoden: enerzijds aan de hand van de beproeving op de slijtagesimulator (NBN EN 13197) en anderzijds aan de hand van de beproeving op de weg (NBN EN 1824). De Belgische wegmarkeringssector echter heeft reeds enkele jaren duidelijk een voorkeur voor de beproeving op de weg die de werkelijke veroudering van het toegepast systeem weerspiegelt, dit aan de hand van ‘proefvakken’ waarop nieuwe wegmarkeringssystemen kunnen aangebracht worden. Deze proefvakken worden in België ingericht te Baillonville op de N63 (een wegdek met 2×2 rijvakken, met afscheiding), tussen Luik en Marche-en-Famenne (ter hoogte van kilometerpaal BK 46 en 47 richting Luik). 

Gedurende deze duurzaamheidstypeproef, die een aanvulling vormt op de eerder vermelde typeproeven, worden de volgende karakteristieken van het wegmarkeringssysteem gemeten:
• de kleur,
• de zichtbaarheid overdag (contrast tussen de weg en de wegmarkering),
• de zichtbaarheid ‘s nachts (retroreflectie van de koplampen, dit bij droog weer en voor de gestructureerde wegmarkeringen bij nat- en regenweer),
• de stroefheid (gladheid van natte markeringen).

Het geheel van de in België aanvaarde prestatie-eigenschappen is opgenomen in de Technische Goedkeuring G0025 van BUtgb (Belgische Unie voor de technische goedkeuring in de bouw).

COPRO
Proefvakken voor wegmarkeringen worden in België ingericht onder meer te Baillonville op de N63.

De performantie van deze wegmarkeringssystemen wordt zowel gemeten aan het begin van de levensduur (3-14 dagen na aanbrenging), alsook na één à twee klimaatcycli. Alle gemeten waarden dienen te voldoen aan de minimumvereisten die vastgelegd zijn in de technische voorschriften van de verschillende producten, dit voor een bepaald vastgelegd aantal wielovergangen op het wegmarkeringssysteem. Indien deze wegmarkeringssystemen na 1 jaar (1 miljoen wielovergangen) voldoen aan de hieraan gekoppelde vereisten en proeven, kan hiervoor reeds een gebruiksgeschiktheidsattest behaald worden. De meest duurzame wegmarkeringssystemen beantwoorden ook nog aan de minimumeisen gekoppeld aan anderhalf of zelfs 2 miljoen wielovergangen, ook al kan dit telkens pas in het tweede jaar na plaatsing vastgesteld en opgemeten worden. Naast het quasi jaarlijks aanbrengen van nieuwe wegmarkeringssystemen op de site te Baillonville voor de proefvakken, worden hier dus ook de metingen van de wegmarkeringssystemen die 1 en/of 2 jaar geleden aangebracht werden, uitgevoerd; wat telkens mogelijk gemaakt wordt door middel van een samenwerking tussen COPRO, het AWV (Ministerie Openbare Werken, Agentschap Wegen en Verkeer) en de SPW (Service Public Wallonie).

In de zoektocht naar een onberispelijk kwaliteitsniveau, heeft de sector van de wegmarkeringen een systeem opgesteld dat enerzijds de certificatie van de wegmarkeringsproducten via het BENOR-merk combineert met de duurzaamheidsproeven op de weg. De wegmarkeringssystemen die de duurzaamheidsproeven tot een goed einde brengen, bekomen tenslotte een gebruiksgeschiktheidsattest, ook wel een ATG-systeem genaamd.

Dankzij deze hoogstaande kwaliteitssystemen, kunnen wij ons veilig laten leiden door de wegmarkeringen. Ook al nemen zelfrijdende voertuigen binnenkort deze acties van ons over, zal deze technologie nog steeds gebruik maken van wegmarkeringen.      

Tekst en beeld | COPRO 

GROND/WEG/WATERBOUW partners

TrafiroadWegmarkeringen